?lkemizde s?k s?k g?ndeme gelen eri?im engellemeleri ile birlikte VPN kullan?m?n?n artmas? da ka??n?lmaz bir hal al?yor. Uluslararas? firmalar?n g?z?nden ka?mayan bu durum da baz? VPN hizmet sa?lay?c?lar?n ?lkemize ?zel kampanyalar yapmas?yla sonu?lan?yor.

VPN Nedir?

VPN, do?rudan ?evirecek olursak ?ngilizce sanal ?zel a??(virtual private network)?anlam?na geliyor ve olmad???n?z bir yerdeki fiziksel bir a?a sizi?uzaktan ba?l?yor.?Kimisi bu teknolojiyi ?irketlerinin yerel a??na sanki oradaym?? gibi ba?lanmak i?in kullansa da baz? zorunluluklardan dolay? bu kavram? t?pk??DNS?gibi ??renmek zorunda kalan yoldaki vatanda? i?in VPN girilemeyen sitelere girilebilmesini sa?layan?mucizevi bir ??z?m.

1 ? VPN nas?l ?al???r?

VPN, bir?ok farkl? protokol ve teknolojiyi kullansa da temel olarak bilgisayar?n?z?n fiziksel olarak bulundu?u yerden kar??daki a?a ?ifreli (kripto anlam?nda) bir t?nel a?ar. Bu t?nel i?inden iletilen bilgi d??ar?dan bak?ld???nda ?ifreli oldu?u i?in?d??ar?dan g?r?nt?lenemez.?Konuya hakim g?venlik uzmanlar? ?ifreli veri akt???n? g?r?r ama i?eri?inin ne oldu?unu (?ok zay?f bir?g?venlik?kullanm?yorsa) anlayamaz. VPN ??z?mleri bilgisayar?n?za veya mobil cihaz?n?za ?zelle?mi? bir a? s?r?c?s? kurar (veya mobil cihazlarda bu g?m?l? olarak gelir) ve bu noktada sanal bir a? ba?da?t?r?c?s? gibi davranarak size kar??daki a?dan bir IP numaras? da verir. Bu sayede izin verilen?uygulamalara?veya yerel adreslere eri?ebilirsiniz.

2 ? Ne t?r VPN sistemleri ve kullan?m alanlar? var?

G?n?m?zde ?? farkl? pop?ler VPN kullan?m? var. Bunlardan bir tanesi nas?l ?al???r k?sm?nda temel mekanizmay? anlatt???m?z, ?rne?in evinizdeki bilgisayardan ofisteki sistemlere, hizmetlere veya bilgisayar?n?za ba?lanman?z? sa?layan?VPN sistemleri. Bu sistemler sayesinde uzaktaki bir a?a sanki oradaym???as?na girebilir ve orada i?lem yapabilirsiniz. Bunu da gayet?g?venli ?ekilde?yapabilirsiniz.

?kinci kullan?m alan?, ?lkemizde i? kullan?m? d???nda olduk?a yayg?n olan, t?m trafi?i toplu ?ekilde al?p farkl? bir konumdan (genellikle ba?ka bir ?lkeden) internet ortam?na ??k?? sa?layan sistemler. Bu VPN teknolojisinin bir avantaj? da ?zellikle?kamuya a??k a?larda?i?e yaramas?. ?rne?in ?ifreli veya ?ifresiz olarak ba?land???n?z bir kablosuz a? var. ?ifre varsa a?a ba?l? di?er?bilgisayarlar, ?ifre yoksa da ?evredeki herkes burada akan veriyi g?rebilir ve sosyal m?hendislik tekniklerini kullanarak sizle veya ?al??t???n?z firmayla ilgili sald?r? vekt?rleri olu?turabilir. Bu noktada devreye giren VPN sistemi, bilgisayar veya mobil cihaz?n?zdan akan veriyi ?koklanabilir? (sniffing, veri paketlerini toplay?p analiz etme i?i) a?dan uzakla?t?r?p internete ??kartt??? i?in neredeyse tam g?venlik sa?lar. Bu noktadan sonra, interentte gezebilir,?bulut hizmetlerindeki?dosyalar?n?z? hangi hizmeti kulland???n?z? g?stermeden senkronize edebilir, g?venli olmayan FTP hizmetleri ?zerinden daha g?venli ?ekilde dosya g?nderebilirsiniz.

Son VPN t?r? ise ?zellikle oyuncular?n hayatlar?n? kurtaran ve yanl?? y?nlendirme (routing) sorunlar? nedeniyle y?kselen sunucu cevap s?relerini (ping) d???ren ?zelle?mi? sistemlerdir. Bu sistemler internet servis sa?lay?c?n?z?n oyun verisini ay?rt etmeden noktadan noktaya sektirmesi sorununu ??z?p size daha k?sa bir rota ?izer ve ?zellikle MMO diye tabir etti?imiz??ok oyunculu online oyunlarda?g?zle g?r?l?r ve sinir katsay?lar?n? d???r?r nitelikte etki etmektedir. Bir ?nceki VPN ??z?mlerine g?re?daha ucuz?veya pahal? olabilirler ama genellikle oyundan oyuna g?re s?rekli g?ncellenen ayarlara sahip olmalar? sayesinde hayat kurtar?r niteliktelerdir.

3 ? VPN Nas?l Kullan?r?m?

?irketinize eri?mek i?in kullanaca??n?z VPN sistemleri konusunda dan??man?z gereken ki?i sistem y?neticilerinizdir. Tahminen bilgisayar?n?z? ve/veya mobil cihaz?n?z???e?itli g?venlik standartlar?na?getirerek bu kurulumu yapacakt?r. Di?er VPN t?rlerinde ise genellikle bir hizmet sat?n alman?z ve ard?ndan sisteminize bir yaz?l?m kurman?z gerekiyor. VPN sistemleri bilgisayarlarda y?netici haklar? isteyeceklerdir zira sisteme bir s?r?c? olarak eklenerek ?al??abiliyorlar. E?er oyunlar i?in olan VPN sistemlerini kullanacaksan?z oyunun sisteminizdeki yerini bulup yaz?l?ma tan?mlamak (bazen otomatik olarak yapabiliyorlar) ve oyunu bu yaz?l?m ?zerinden ba?latmak gereksinimleri olaca??n? da hat?rlatal?m.

4 ? VPN ile izimi kaybettirebilir miyim?

Bulundu?unuz a? ?zerinde kendinizi g?r?nmez olmasa da anla??lmaz hale getirebilece?iniz genel VPN hizmetlerinde, hizmet sa?lay?c? taraf?nda ?e?itli kay?t sistemleri kullan?l?yor. Bu kay?t sistemleri elbette bir?ok ?lkeye (yani hizmeti sa?layan ?irketin ?lkesine) g?re de?i?iyor. Bunu sat?n ald???n?z hizmetin sa?lay?c?s?ndan ??renebilirsiniz. Sizi farkl? ?lkeye ta??d?ktan sonra internete ta??yan sistemlerde ??k?? yapt???n?z andan o ?lkenin internet reg?lasyonlar? sizi olumlu veya olumsuz ?ekilde etkileyebilir. ?irketinize do?ru veya ?irketinizdeki a? ?zerinden yapaca??n?z eri?imlerde ise, e?er iyi bir sistem y?netim kadronuz varsa, VPN eri?imiyle nerelere ba?land???n?z?n kayd? tutulacakt?r. Dolay?s?yla VPN teknolojisi?sizi g?r?nmez yapmaz; yapaca??n?z i?i?daha g?venli ?ekilde?yapman?z? sa?lar.

5 ? VPN Ne Kadar?

Piyasada bir?ok yabanc? men?eli firma genel veya??zelle?mi? VPN ??z?mleri?sunuyor. Bu hizmetlerin fiyatlar? ayl?k 10-20 lira civar?nda de?i?iyor. Para ?denmeyen hizmetlerde genellikle veri miktar? s?n?r? bulunuyor ve bir noktadan sonra ya tamamen duruyor veya kullanmak istemeyece?iniz kadar yava?l?yor.

G?ncelleme:

VPN Servisleri Engellendi mi?

Son g?nlerde ya?anan olaylardan sonra, sosyal medya platformlar?nda ya?anan?eri?im engeli ve internetteki yava?lamay??gidermek i?in VPN Servislerinin kullan?m? olduk?a artm??t?. Fakat baz? VPN kullan?c?lar? ?u anda VPN servisleri ile sosyal a?lara girmekte sorun ya??yor ve?VPN programlar? ?al??m?yor?yorumlar? yap?yor. Bu durumdaki kullan?c?lar??T?rkiye?de VPN servisleri de mi engellendi???sorusunu g?ndeme getiriyor.

Ya?anan ?z?c? olaylar ile ilgili getirilen yay?n yasaklar?na y?nelik olarak, son g?nlerde?VPN ve Tor servislerine, internet servis sa?lay?c?lar taraf?ndan bir eri?im engeli uyguland??? ?ne s?r?l?yor. Hotspot Shield VPN ve Zenmate VPN gibi en pop?ler VPN servisleri ile engellenmi? web sitelerine ve i?eriklere ula??lam?yor.

Fakat bir yandan da baz? servislerin ?al??mas?nda bir engel olmad??? g?r?l?yor. Bunun nedeni olarak ise, VPN servislerine y?nelik ?PPTP ve L2TP protokollerini engelledi?i? iddias? ortaya at?l?yor.

Ziyaret?ilerimizin sordu?u di?er bir soru ise;

VPN servislerine eri?im engellenebilir mi?

Asl?nda bu soruya tam olarak ?evet veya hay?r? diye cevap vermek biraz g??. ??nk? VPN servislerine eri?im engellenebilir ama bu engellemenin s?rekli olmas? teknik olarak zor g?r?n?yor.

VPN servislerini ve engellenebilme olanaklar?n? biraz daha iyi anlamak i?in kulland?klar? protokolleri de incelemek gerekir.?VPN yaz?l?mlar?n?n kulland??? protokolleri; Noktadan Noktaya T?nel Protokol? (PPTP), Katman 2 T?nel Protokol? (L2TP) veya G?venli Yuva T?nel Protokol? (SSTP) olarak ?zetleyebiliriz. Ki?isel kullan?m ama?l? VPN servislerinin b?y?k bir ?o?unlu?u?PPTP ve L2TP protokollerini?kullan?yor ve son d?nemde engellendi?i ?ne s?r?len VPN servisleri de bu protokolleri kullanan servisler.

VPN servisleri son d?nemde olduk?a pop?ler ve bu pazarda ?ok fazla rekabet var (Opera VPN?ve?VPN Chrome?eklentisi gibi). Olas? bir engellemede bu servisler de?VPN engeli kald?rma?konusunda ellerindeki t?m manevralar? kullanarak, engellemelerin etraf?ndan dola?maya ?al???yorlar. Yani engellenen bir protokolden?ba?ka bir protokole ge?meleri?veya engellenen?IP adreslerini de?i?tirmeleri?ba?vurduklar? y?ntemler.

Son olarak, bahsetti?imiz bu engellemeler ile ilgili elimizde resmi bir bilgi olmad??? i?in, net bilgiler vermek ve kesin olarak “VPN engellendi” demek olduk?a zor. “Sosyal medya eri?im engeli ne zaman kalkacak?” sorusuna resmi bir yan?t geldi?inde sizlerle bunu da payla?aca??z. VPN servislerini kullananlar da, kar??la?t?klar? durumlar? bizlerle payla??rlarsa daha ayd?nlat?c? bilgiler verebiliriz.

Geli?meleri sizlerle payla?maya devam edece?iz?